Inventory Financing trên thế giới: 5 thị trường, một điểm chung

ABL (Asset-Based Lending – cho vay dựa trên tài sản), với hàng tồn kho và khoản phải thu là tài sản bảo đảm chủ lực, là một mảng tín dụng Doanh nghiệp quy mô hàng trăm tỷ USD. Riêng nhóm tổ chức cho vay tham gia khảo sát định kỳ của Secured Finance Network (SFNet – hiệp hội tài trợ có bảo đảm của Mỹ), tổng hạn mức tín dụng cam kết đạt khoảng 320 tỷ USD vào cuối năm 2024. Cơ quan Quản lý Tiền tệ Mỹ (OCC) còn ban hành hẳn một cẩm nang nghiệp vụ riêng hướng dẫn Ngân hàng quản lý hoạt động cho vay này.

Quốc gia không lớn này lại là trung tâm của ngành collateral management (giám sát, quản lý tài sản bảo đảm thay cho bên cho vay) toàn cầu. Control Union có mạng lưới hơn 270 văn phòng tại 80 quốc gia; C. Steinweg vận hành hơn 2 triệu m² kho bãi và cầu cảng chỉ riêng tại cảng Rotterdam. Các doanh nghiệp này đã biến việc “làm tai mắt cho Ngân hàng” thành một ngành dịch vụ xuất khẩu: đo tồn kho bằng máy quét 3D, niêm phong thông minh gắn GPS, báo cáo độc lập cho bên cho vay. Ở đâu có tài trợ hàng hóa, ở đó thường có các đơn vị giám sát kho đến từ Hà Lan.

Ấn Độ thành lập Cơ quan Phát triển và Quản lý Kho hàng quốc gia (WDRA) và chuẩn hóa chứng chỉ kho điện tử có thể chuyển nhượng e-NWR (electronic Negotiable Warehouse Receipt). Ngân hàng Nhà nước Ấn Độ (SBI), ngân hàng lớn nhất nước này, cho vay tới khoảng 75% giá trị hàng hóa trên chứng chỉ kho, tùy loại kho lưu giữ. Tháng 12/2024, Chính phủ Ấn Độ ra mắt chương trình bảo lãnh tín dụng quy mô 1.000 crore rupee (khoảng 120 triệu USD) để khuyến khích Ngân hàng cho vay cầm cố trên e-NWR.

Sau gần 20 năm thúc đẩy ABL, tháng 6/2024 Nhật Bản ban hành Luật Thúc đẩy tài trợ dựa trên hoạt động kinh doanh, tạo ra một loại quyền bảo đảm mới trên toàn bộ giá trị doanh nghiệp (enterprise value charge). Mục tiêu là giảm sự phụ thuộc kéo dài vào tài sản bảo đảm là bất động sản và bảo lãnh cá nhân.

Sau các vụ gian lận kho hàng gây chấn động, điển hình là việc một lô hàng bị cầm cố nhiều lần cho nhiều bên cho vay, Trung Quốc tập trung vào công nghệ. Năm 2020, nền tảng chứng chỉ kho số ứng dụng blockchain cho ngành hóa dầu giúp Doanh nghiệp cầm cố hàng lưu bồn và nhận giải ngân trong chưa đầy một ngày, với chi phí được công bố thấp hơn khoảng 40% so với tài trợ thương mại thông thường.

Philippines ban hành Luật Bảo đảm bằng động sản (Personal Property Security Act) năm 2018 với hỗ trợ kỹ thuật của IFC. Indonesia luật hóa hệ thống chứng chỉ kho từ năm 2006. Cả khu vực đang cải cách theo cùng một hướng: mở đường cho Doanh nghiệp vay vốn bằng động sản, trong đó có hàng tồn kho.